🎓 SC ST OBC विद्यार्थ्यांसाठी शिष्यवृत्ती योजना 2025 : पात्रता, लाभ, अर्ज प्रक्रिया

✍️ प्रस्तावना

” SC ST OBC विद्यार्थ्यांसाठी शिष्यवृत्ती योजना 2025 – पात्रता, लाभ, कागदपत्रे व online अर्ज प्रक्रिया मराठीत जाणून घ्या.”

भारतामध्ये SC (अनुसूचित जाती), ST (अनुसूचित जमाती) आणि OBC (इतर मागासवर्गीय) विद्यार्थ्यांना शिक्षणासाठी आर्थिक अडचणींचा सामना करावा लागतो. ही अडचण दूर करण्यासाठी केंद्र व राज्य सरकारकडून विविध Scholarship for SC ST OBC Students 2025 योजना राबवण्यात येतात.

या लेखात आपण
👉 शिष्यवृत्ती म्हणजे काय
👉 पात्रता
👉 लाभ
👉 आवश्यक कागदपत्रे
👉 Online अर्ज प्रक्रिया
याची सविस्तर माहिती जाणून घेणार आहोत.

📘 SC ST OBC Scholarship म्हणजे काय?

ही शिष्यवृत्ती योजना आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल SC/ST/OBC विद्यार्थ्यांना शिक्षण सुरू ठेवण्यासाठी आर्थिक मदत देण्यासाठी आहे. या योजनेंतर्गत शाळा, कॉलेज, ITI, Diploma, Graduation, Post-Graduation पर्यंत शिष्यवृत्ती दिली जाते.

👉 काही शिष्यवृत्त्या ₹10,000 ते ₹1,00,000 पर्यंत मिळू शकतात.

✅ शिष्यवृत्तीचे प्रमुख लाभ

• ✔️ शिक्षणाचा खर्च कमी होतो
• ✔️ फी, पुस्तकं, वसतिगृह खर्चासाठी मदत
• ✔️ Drop-out rate कमी होतो
• ✔️ उच्च शिक्षणासाठी संधी
• ✔️ गरीब विद्यार्थ्यांना समान संधी

📋 पात्रता (Eligibility Criteria)

SC ST OBC शिष्यवृत्तीसाठी सामान्यतः खालील अटी लागू होतात:

• विद्यार्थी SC / ST / OBC प्रवर्गातील असावा
• भारताचा नागरिक असावा
• कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न:
  • SC/ST: ₹2.5 लाखांपर्यंत
  • OBC: ₹1.5 – ₹2 लाखांपर्यंत
• मागील परीक्षेत किमान 50% गुण
• मान्यताप्राप्त शैक्षणिक संस्थेत प्रवेश घेतलेला असावा

📄 आवश्यक कागदपत्रे

अर्ज करताना खालील कागदपत्रे आवश्यक आहेत:

• जात प्रमाणपत्र
• उत्पन्न प्रमाणपत्र
• आधार कार्ड
• बोनाफाईड सर्टिफिकेट
• मागील वर्षाची मार्कशीट
• बँक पासबुक
• मोबाईल नंबर

🖥️ SC ST OBC Scholarship Online अर्ज प्रक्रिया

विद्यार्थी खालीलप्रमाणे Online अर्ज करू शकतात:

1️⃣ अधिकृत Scholarship Portal ला भेट द्या
2️⃣ नवीन नोंदणी (New Registration) करा
3️⃣ Login करून अर्ज फॉर्म भरा
4️⃣ आवश्यक कागदपत्रे upload करा
5️⃣ अर्ज submit करा
6️⃣ Application ID जतन करा

👉 बहुतांश शिष्यवृत्त्या National Scholarship Portal (NSP) किंवा राज्य पोर्टलवरून दिल्या जातात.

⏳ अर्ज करण्याची अंतिम तारीख

• साधारणतः जुलै ते ऑक्टोबर दरम्यान अर्ज प्रक्रिया सुरू होते
• अचूक तारीख शिष्यवृत्तीनुसार वेगळी असते

⚠️ वेळेत अर्ज करणे अत्यंत महत्त्वाचे असते.

🎓 Scholarship Portals (Primary):

National Scholarship Portal (NSP)
👉 https://scholarships.gov.in
Social Justice & Empowerment Ministry
👉 https://socialjustice.gov.in
Tribal Affairs Ministry (ST Students)
👉 https://tribal.nic.in
Backward Classes Welfare
👉 https://bcwd.gov.in

❓ वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)

Q1. SC ST OBC विद्यार्थ्यांना दरवर्षी शिष्यवृत्ती मिळते का?

👉 होय, पात्र विद्यार्थ्यांना दरवर्षी शिष्यवृत्ती मिळू शकते.

Q2. खाजगी कॉलेजच्या विद्यार्थ्यांना शिष्यवृत्ती मिळते का?

👉 होय, कॉलेज सरकारमान्य असल्यास मिळू शकते.

Q3. एकापेक्षा जास्त शिष्यवृत्ती मिळू शकतात का?

👉 नाही, सहसा एकाच शैक्षणिक वर्षात एकच शिष्यवृत्ती मिळते.

📌 महत्त्वाच्या सूचना

• अर्ज करताना माहिती अचूक भरा
• कागदपत्रे स्पष्ट upload करा
• चुकीची माहिती दिल्यास अर्ज रद्द होऊ शकतो

📝 निष्कर्ष

Scholarship for SC ST OBC Students 2025 ही योजना गरीब व मागासवर्गीय विद्यार्थ्यांसाठी शिक्षणाची मोठी संधी आहे. पात्र विद्यार्थ्यांनी ही संधी नक्की वापरावी आणि आपले शिक्षण पूर्ण करावे

Read more >>>>

शिरुर नगरपरिषदेत आरक्षित SC / ST / OBC प्रतिनिधी — मूळ उद्देश पूर्ण होतोय की ‘Proxy करण’ की ‘पक्षीय सेवा’ की ‘प्रस्थापितान्चे अनुकरण’ ?

‘आर्थिक शोषणामुळे गरीबी!’ – कार्ल मार्क्स

शिरुर नगरपालिका निवडणूक 2025 : ‘कर देतो तरी विकत का घ्यावे लागते?’

About The Author

Dr.Nitin Pawar

Dr. Nitin Pawar is a journalist, social analyst and editor at Satyashodhak Blog. He writes on democracy, social justice, rural Maharashtra and political analysis with reformist perspective.

See author's posts