ADAS (Advanced Driver Assistance Systems): सर्वाधिक ट्रेंडिंग वाहन तंत्रज्ञान का ठरत आहे?

प्रस्तावना

” ADAS (Advanced Driver Assistance Systems) हे आजचे सर्वाधिक ट्रेंडिंग वाहन तंत्रज्ञान आहे. अपघात कमी करण्यासाठी ADAS कसे काम करते, आकडेवारी, विश्लेषण व भविष्यातील भूमिका जाणून घ्या.’

आज वाहन चालवणे ही केवळ प्रवासाची गरज राहिलेली नाही, तर ती सुरक्षिततेशी जोडलेली गंभीर बाब बनली आहे. भारतासारख्या देशात दरवर्षी लाखो अपघात घडतात आणि त्यामध्ये हजारो लोकांचा जीव जातो.
याच पार्श्वभूमीवर ADAS (Advanced Driver Assistance Systems) हे तंत्रज्ञान आज वाहन उद्योगात सर्वाधिक ट्रेंडिंग ठरत आहे.

ADAS म्हणजे केवळ लक्झरी फीचर नसून, ते अपघात टाळण्यासाठी ड्रायव्हरला मदत करणारे आधुनिक सुरक्षा तंत्रज्ञान आहे. त्यामुळेच आज मध्यम बजेटपासून प्रीमियम वाहनांपर्यंत ADAS वेगाने पोहोचत आहे.

ADAS म्हणजे नेमके काय?

ADAS (Advanced Driver Assistance Systems) म्हणजे वाहन चालवताना ड्रायव्हरला मदत करणारी सेन्सर-आधारित प्रणाली.

ही प्रणाली खालील तंत्रज्ञानाच्या मदतीने काम करते:

• कॅमेरे
• रडार (Radar)
• अल्ट्रासोनिक सेन्सर
• आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI)

👉 ADAS चे मुख्य उद्दिष्ट आहे:

अपघात होण्याआधीच धोका ओळखून ड्रायव्हरला इशारा देणे किंवा वाहन स्वतः हस्तक्षेप करणे.

भारतातील अपघातांची गंभीर स्थिती (Statistics)

भारत सरकारच्या रस्ते वाहतूक मंत्रालयाच्या (MoRTH) अहवालानुसार:

• भारतात दरवर्षी 4.5 लाखांहून अधिक रस्ते अपघात
• दरवर्षी सुमारे 1.5 लाख लोकांचा मृत्यू
• सुमारे 80% अपघात मानवी चुकांमुळे

🔗 स्रोत (भारत सरकार – MoRTH):
https://morth.nic.in

👉 याचा अर्थ असा की ड्रायव्हरला वेळेवर मदत मिळाली असती, तर अनेक अपघात टाळता आले असते.
इथेच ADAS चे महत्त्व वाढते.

ADAS सर्वाधिक ट्रेंडिंग का ठरत आहे? (Analysis)

1️⃣ अपघात टाळण्याची क्षमता

WHO (World Health Organization) च्या अहवालानुसार:

• ADAS असलेल्या वाहनांमध्ये 30–40% अपघात कमी होऊ शकतात

🔗 स्रोत (WHO – Road Safety):
https://www.who.int/teams/social-determinants-of-health/safety-and-mobility/road-safety

2️⃣ सरकारांचा सुरक्षिततेवर वाढता भर

युरोप, अमेरिका आणि आशियातील अनेक देशांमध्ये:

• Automatic Emergency Braking
• Lane Departure Warning

हे फीचर्स अनिवार्य करण्याचे धोरण आहे.

🔗 युरोपियन रोड सेफ्टी संदर्भ:
https://road-safety.transport.ec.europa.eu

3️⃣ लक्झरीमधून मध्यम वर्गाकडे प्रवास

पूर्वी ADAS फक्त महागड्या गाड्यांमध्ये होते.
आज मात्र:

• SUV
• Sedan
• Hybrid / EV

या सर्व श्रेणीत ADAS उपलब्ध होत आहे.

ADAS मधील प्रमुख फीचर्स (सविस्तर)

🔹 Automatic Emergency Braking (AEB)

समोर अचानक वाहन, पादचारी किंवा अडथळा आल्यास:

• सिस्टम धोका ओळखते
• ड्रायव्हर प्रतिसाद न दिल्यास आपोआप ब्रेक लावते

👉 NHTSA (USA) च्या अभ्यासानुसार AEB मुळे Rear-end collisions 50% पर्यंत कमी होतात.

🔗 स्रोत:
https://www.nhtsa.gov/road-safety/automatic-emergency-braking

🔹 Lane Departure Warning / Lane Keep Assist

• वाहन लेनच्या बाहेर जात असल्यास इशारा
• काही गाड्यांमध्ये स्टीअरिंग आपोआप दुरुस्त

🔹 Adaptive Cruise Control

• समोरच्या वाहनानुसार वेग नियंत्रित
• हायवे ड्रायव्हिंग अधिक सुरक्षित

🔹 Blind Spot Monitoring

• बाजूला दिसत नसलेल्या वाहनांची सूचना
• ओव्हरटेकिंग सुरक्षित

🔹 Traffic Sign Recognition

• वेग मर्यादा
• नो-एंट्री
• इतर रस्ते चिन्हे ओळखणे

ADAS आणि Artificial Intelligence (AI)

ADAS मध्ये AI चा वापर:

• पादचारी ओळख
• प्राणी ओळख
• वाहनांचे वर्तन समजणे

👉 AI मुळे ADAS हळूहळू Semi-Autonomous Driving कडे वाटचाल करत आहे.

भारतात ADAS: संधी आणि आव्हाने

✔️ संधी

• वाढती SUV / EV मागणी
• स्मार्ट शहर प्रकल्प
• डिजिटल तंत्रज्ञानाचा स्वीकार

❌ आव्हाने

• खराब रस्ते
• अस्पष्ट लेन मार्किंग
• पावसात सेन्सर मर्यादा

👉 म्हणून भारतात ADAS वापरताना Driver Alertness अजूनही आवश्यक आहे.

ADAS म्हणजे स्वयंचलित वाहन नाही (महत्त्वाची स्पष्टता)

ADAS ≠ Self-Driving Car

• ADAS = Driver Assistance
• निर्णयाची अंतिम जबाबदारी ड्रायव्हरचीच

👉 हे समजून न घेतल्यास धोका वाढू शकतो.

भविष्यात ADAS चे स्थान

तज्ज्ञांच्या मते:

• पुढील 5–7 वर्षांत ADAS Standard Feature बनेल
• EV + ADAS = Future Mobility
• पूर्ण स्वयंचलित वाहनांचा पाया

FAQs (वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न)

❓ ADAS सुरक्षित आहे का?

होय, परंतु ते ड्रायव्हरची जागा घेत नाही.

❓ ADAS असलेली गाडी महाग असते का?

आता नाही. मध्यम बजेट गाड्यांमध्येही ADAS येत आहे.

❓ भारतात ADAS उपयोगी आहे का?

हो, पण रस्त्यांची स्थिती लक्षात घेऊन वापर आवश्यक.

❓ ADAS अपघात पूर्णपणे टाळू शकते का?

नाही, पण धोका मोठ्या प्रमाणात कमी करते.

ADAS हे केवळ टेक्नॉलॉजी नाही, तर सुरक्षिततेकडे जाणारी सामाजिक गरज आहे.
भारतातील अपघातांची आकडेवारी पाहता, ADAS हे वाहन उद्योगाचे भविष्य ठरणे अपरिहार्य आहे.

ADAS = आजचा ट्रेंड, उद्याची गरज आणि सुरक्षित भविष्याची दिशा

Read more>>>>>

एलियन पृथ्वीजवळून गेले?: ‘3I ATLAS’ची कहानी !

ChatGPT आणि Canva 2025 अपडेट्स: मराठी यूजर्ससाठी AI

जागतिक शस्त्रास्त्र उद्योग घडवतो आहे सर्व युद्धे? 

About The Author

Dr.Nitin Pawar

Dr. Nitin Pawar is a journalist, social analyst and editor at Satyashodhak Blog. He writes on democracy, social justice, rural Maharashtra and political analysis with reformist perspective.

See author's posts