CSR फंड व NPOs

CSR फंड व NPOs
🌐 CSR फंड म्हणजे काय?
• CSR (Corporate Social Responsibility) फंड म्हणजे कंपन्यांनी त्यांच्या नफ्यातील काही भाग समाजाच्या विकासासाठी वापरण्याची जबाबदारी.
भारतामध्ये Companies Act 2013 नुसार, ज्या कंपन्यांचा:

• वार्षिक नफा ₹5 कोटींपेक्षा जास्त आहे

• किंवा वार्षिक उलाढाल ₹1000 कोटींपेक्षा जास्त आहे

• किंवा निव्वळ मालमत्ता ₹500 कोटींपेक्षा जास्त आहे

• त्यांनी त्यांच्या मागील तीन वर्षांच्या सरासरी नफ्याच्या किमान 2% रक्कम CSR साठी खर्च करणे बंधनकारक आहे.
🏢 CSR फंड कुठे खर्च करता येतो?
कंपन्यांनी त्यांचा CSR फंड खालील क्षेत्रांमध्ये वापरता येतो:

• शिक्षण, डिजिटल साक्षरता

• आरोग्य व पोषण सुधारणा

• महिलांचे सबलीकरण

• पर्यावरण व जलसंधारण

• ग्रामीण विकास व शेती सुधारणा

• कौशल्य विकास व रोजगार निर्मिती
• सामाजिक न्याय व उपेक्षित घटकांचे सक्षमीकरण
🤝 NPOs म्हणजे काय?
• NPOs (Non-Profit Organizations) म्हणजे नफा न मिळवता सामाजिक काम करणाऱ्या संस्था.
भारतामध्ये या संस्थांना सामान्यतः खालील प्रकारात नोंदणी करता येते:

• ट्रस्ट (Trusts)

• सोसायटी (Societies)

• सेक्शन 8 कंपन्या (Section 8 Companies)

या संस्था नफा न कमावता समाजहिताचे कार्य करतात आणि CSR फंड स्वीकारण्यासाठी पात्र होतात.
🔗 CSR फंड व NPOs यांचा संबंध
• कंपन्या थेट CSR प्रकल्प राबवू शकतात किंवा

• नोंदणीकृत NPOs च्या माध्यमातून CSR फंड खर्च करू शकतात.

• CSR फंड घेण्यासाठी NPOs ने MCA (Ministry of Corporate Affairs) च्या CSR पोर्टलवर नोंदणी केलेली असावी.

• NPOs कडे साधारणपणे 12A, 80G नोंदणी, FCRA (विदेशी फंडांसाठी) असणे आवश्यक असते.
✅ CSR फंड मिळवण्यासाठी NPOs ने काय करावे?
1. संस्थेचे कायदेशीर नोंदणी कागदपत्रे पूर्ण असावीत.

2. MCA पोर्टलवर CSR नोंदणी क्रमांक घ्यावा.

3. पारदर्शक लेखापरीक्षण (Audit Report, Annual Report) दाखवावे.

4. समाजोपयोगी प्रकल्पाची प्रस्तावना (Project Proposal) तयार करावी.

5. CSR करणाऱ्या कंपन्यांशी संपर्क साधावा व भागीदारी करावी.