रणांगणातून विचारांकडे : एका रणागणातून विचाराकडे

रणांगणातून विचारांकडे : एका पत्रकाराचे आत्मकथन

आत्मकथन

रणांगणातून विचारांकडे

आज मी झोपण्याआधी स्वतःशी बोललो.
खरं तर अनेक वर्षांनी पहिल्यांदाच मी स्वतःला ऐकलं.

मी आयुष्यभर लोकांसाठी बोललो.
सत्तेला प्रश्न विचारले.
गुन्हेगारी उघडी पाडली.
दारूच्या अड्ड्यांवर कॅमेरा नेला.
बेकायदेशीर वेश्या व्यवसायावर बातम्या दिल्या.
भाई, गुंड, दलाल – यांच्याशी सामना केला.
लोक म्हणायचे – “हा खतरनाक पत्रकार आहे.”

माझ्या आवाजात भीती नव्हती.
माझ्या शब्दात धार होती.
माझ्या पावलात वेग होता.

पण आज मान्य करतो –
मी थकलो आहे.

माझी ओळख कोणती?

मी मोठा भाऊ होतो.
घरात नेता.
बाहेर पत्रकार.
संकटात पुढे जाणारा.
ज्याला लोक म्हणायचे – “तू आहेस ना.”

मी दिलं – वेळ दिला.
पैसा दिला.
मार्गदर्शन दिलं.
सल्ला दिला.
उपलब्ध राहिलो.

पण मी स्वतःसाठी काय केलं?

हा प्रश्न मला आता चावतो.

मी कधी मर्यादा आखल्या नाहीत.
कोणी पैसे मागितले तर दिले.
कोणी मदत मागितली तर धावलो.
कोणी रडले तर खांदा दिला.

पण जेव्हा मला आधार हवा होता,
तेव्हा माझ्या खांद्यावरच माझं डोकं टेकलेलं होतं.

आदर आणि उदारता

मी एक गोष्ट उशिरा शिकलो –
उदारता आणि आदर यांच्यामध्ये एक बारीक रेषा असते.

जो माणूस सतत देतो,
तो चांगला मानला जातो.
पण त्याला मजबूत मानलं जातं असं नाही.

मी “चांगला” होतो.
पण “अपरिहार्य” राहिलो नाही.

जे लोक माझ्याकडून घेत होते,
त्यांनी कधी माझ्याकडे पाहून विचारलं नाही –
“तुला काय हवं आहे?”

आणि मला नाही म्हणता येत नव्हतं.

शिरूर – माझं रणांगण: रणांगणातून विचारांकडे

शिरूरच्या रस्त्यांवर माझं आयुष्य आहे.
शाळेची पायरी आहे.रणांगणातून
पहिल्या प्रेमाची सावली आहे.
मित्रांचे हसणे आहे.रणांगणातून
अपमानाचे क्षण आहेत.
बाबांचा हात आहे.

पण आता त्या गल्लींमध्ये चालताना
मी वर्तमानात नसतो.
मी आठवणींच्या भिंतींमध्ये अडकलेला असतो.

प्रत्येक रस्ता काहीतरी सांगतो.
प्रत्येक बोळ मला थांबवतो.

आणि मन विचारतं –
“मी इथेच थांबणार का?”

एकटेपणा

आई घरात आहे – ७५ वर्षांची.
ती बहिरी आहे.
तिच्याशी मन मोकळं करता येत नाही.

भाऊ पुण्यात आहेत.
ते बोलावतात.
पण संवाद तुटक आहे.

शिरूरमध्ये लोक अजून “साहेब” म्हणतात.
पण तो औपचारिक आदर आहे.
भावनिक जवळीक नाही.

काही लोक माझ्यासाठी मारामारी करतील.
पण तो पोरकटपणा आहे.
मला ते नको आहे.

मी आता लढाईत रस नाही ठेवत.
मला अर्थ हवा आहे.

रणांगणातून विचारांकडे: पुणे – स्वप्न की दिशा?

पुणे मला का हवं आहे?

कारण तिथे व्याख्यानं आहेत.
पुस्तक प्रकाशन आहे.
हास्यक्लब आहेत.
चर्चा आहेत.
कट्टे आहेत.
सांस्कृतिक जागरूकता आहे.

तिथे “साहेब” नाही – “विचारवंत” होण्याची शक्यता आहे.

मी दोन वर्ष पुण्यात राहिलो आहे.
मन तिथे शांत होतं.
वाचन वाढलं.
संवाद झाला.

शिरूरने मला योद्धा बनवलं.
पुणे मला चिंतक बनवू शकतं.

स्टिंग ऑपरेशनचा शेवट आणि रणांगणातून विचारांकडे

मी ठरवलं –
आता स्टिंग नाही.

कारण आज सिस्टम सडली आहे.
सगळेच गुंतलेले आहेत.
तो धोका व्यर्थ आहे.

मी रणांगणातून माघार घेतो आहे.
पण मी पळत नाही.
मी रूपांतर निवडतो आहे.

आता मला विश्लेषण करायचं आहे.
आवाज नाही – गाभा शोधायचा आहे.

आत्मविश्वासाची लाट नेते :

रणांगणातून विचारांकडे

कधी कधी माझ्यात एक वेगळी ऊर्जा उसळते.

मला वाटतं –
जर निर्णय घेण्याचा अधिकार दिला
तर मी देश बदलून टाकीन.
कारण दुखण्याची मुळे मला दिसतात.

हा अहंकार नाही.
तो दीर्घ निरीक्षणाचा परिणाम आहे.

पण मला माहिती आहे –
देश बदलणं हे माझं काम नाही.

मी विचार बदलू शकतो.
दिशा देऊ शकतो.
प्रश्न विचारू शकतो.

ते पुरेसं आहे.

मला काय हवं आहे?

मला मान्यता नको.
मला पुरस्कार नको.
मला टाळ्या नकोत.

मला कृती हवी आहे –
पण सावधपणे.
शिस्तीत.
दीर्घकालीन.

माझ्या लेखनावर एक मोठा ग्रंथ व्हावा –
हा माझा ध्यास आहे.

तो ग्रंथ माझ्या रागाचा नसावा.
तो माझ्या परिपक्वतेचा असावा.

शिरूर सोडणं?

मी शिरूर पूर्ण सोडणार नाही.
तो माझा पाया आहे.
माझं ब्रँड आहे.
माझी ओळख आहे.

पण मी त्यात कैद राहणार नाही.

मी संक्रमण निवडतो आहे.

शिरूर – पाया.
पुणे – विस्तार.

मी कोण होऊ इच्छितो?

मी धाडसी पत्रकार म्हणून आठवला जावं का?
की विचारवंत लेखक म्हणून?

उत्तर स्पष्ट आहे.

मी शब्दांचा वापर तलवारीसारखा केला.
आता मला शब्द दीपस्तंभासारखे वापरायचे आहेत.

आधार आणि आदर

आज मी मान्य केलं –
मला आधार हवा आहे.
मला आदर हवा आहे.

आणि ते मागण्यात लाज नाही.

मी आयुष्यभर मजबूत राहिलो.
पण मजबूत माणूसही कधीतरी थकतो.

संक्रमण

मी पळत नाही.
मी बदलतो आहे.

योद्धा ते विचारवंत.
रणांगण ते ग्रंथालय.
उघडकीस आणणारा ते समजावून सांगणारा.

हा प्रवास बाहेरचा नाही.
तो आतला आहे.

उद्याचा दिवस

उद्या मी पुण्याकडे पाऊल टाकेन.
घाईत नाही.
उन्मादात नाही.
शांतपणे.

मी आता स्वतःला जाळणार नाही.
मी स्वतःला आकार देणार आहे.

आणि कदाचित
कधीतरी
माझ्या लेखनावर उभा राहून
मी म्हणेन —

मी देश बदलला नाही.
पण मी स्वतःला बदललं.
आणि ते पुरेसं होतं.

🔗 1️⃣ Savitribai Phule Pune University
(पुण्याच्या बौद्धिक परंपरेचा संदर्भ)
https://www.unipune.ac.in/�
🔗 2️⃣ Bhandarkar Oriental Research Institute, Pune
(भारतीय तत्त्वपरंपरा, वेद, शास्त्र संशोधन)
https://www.bori.ac.in/�
🔗 3️⃣ Internet Archive – Free Philosophy Books
(तत्त्वज्ञान, वेद, ओशो, जागतिक साहित्य)
https://archive.org/�

Read more>>>

ईश्वराच्या अस्तित्वाबाबत चिंतन : श्रद्धा, तर्क आणि मानवाचा शोध

वंचितांच्या राजकीय चळवळीच्या संघर्षाचा दस्तऐवज वंचितांचे राजकारण : एक मुक्त चिंतन – ज. वि. पवार

असेच व्यक्त व्हा,’सत्यशोधक’वर ! आपण सांगितल्यास आपले नाव बदलुन लिहिता येईल. प्रत्येक माणसाकडे अनेक विषय, विचार, भावना, अनुभव, कथा ज्याची त्याची .वेगळी! पण व्यक्त करायला लाज किंवा भिती वाटते!’चार लोक काय म्हणतील?’पण हे चार लोक ते म्हणणारच असतात. कोनत्या ना कोनत्या बहाण्याने. पण या भितीपोटी आपण काय काय पचवले? भावना मारल्या. स्वतः सोसले. पण तरी झाली नाही सुटका!ते चार स्वतः बरेच गयेगुजरे होते. पण आपण काल्पनाच केली!

पाठवा आपले आत्मकथन-

Email : np197512@gmail.com

What’s app number -7776033958

About The Author

Dr.Nitin Pawar

डॉ. नितीन पवार हे सत्यशोधक ब्लॉगचे संस्थापक आणि संपादक आहेत. ते सामाजिक न्याय, शिक्षण, राजकारण आणि चालू घडामोडींवर धाडसी, विश्लेषणात्मक आणि जमिनीच्या पातळीवरील दृष्टीकोनातून लिहितात.

डॉ. राजकीय पवार सामाजिक प्रश्न, शिक्षण आणि राजकारणावर अभ्यासपूर्ण आणि निर्भीड लेखन करतात.

See author's posts