Rubby Hall Clinic च्या बातमीच्या निमित्ताने पद्धतीने शल्यचिकित्सा अर्थात (Operation) चा पर्दाफाश!

शस्त्रक्रिया : उपचार की संघटित आर्थिक शोषण?

(लेखक:डॉ. नितीन पवार, अभ्यासक, शिरुर, पुणे)

🔴 प्रस्तावना : औषधांनंतर थेट ऑपरेशनपर्यंत

औषधांमधील नफेखोरी समजून घेतल्यानंतर प्रश्न स्वाभाविकपणे पुढे येतो —
“ऑपरेशनमध्ये नेमके काय चालते?”

Ruby Hall Clinic संदर्भातील बातमी ही केवळ एका रुग्णालयापुरती मर्यादित नाही.
ती शल्यचिकित्सेला (Operation) उद्योगात रूपांतर करणाऱ्या संपूर्ण व्यवस्थेचे प्रतिबिंब आहे.

हा लेख —

• कोणत्याही एका डॉक्टरविरोधात नाही
• पण अनावश्यक, महागडी, भीतीवर आधारित शस्त्रक्रिया यांच्याविरोधात आहे

👉 हा लेख माहितीपर, जागृतीसाठी आणि प्रबोधनासाठी आहे.

🏥 ऑपरेशन म्हणजे नेमके काय असते? (वैज्ञानिक वास्तव)

वैज्ञानिकदृष्ट्या ऑपरेशनमध्ये हे घटक येतात :

1. शल्यचिकित्सकाचे कौशल्य
2. भूल (Anaesthesia)
3. ऑपरेशन थिएटर
4. शस्त्रसामग्री
5. काही आवश्यक औषधे
6. मर्यादित वेळ (30 मिनिटे ते 2–3 तास)

❗ पण बिलामध्ये मात्र याशिवाय अनेक काल्पनिक, फुगवलेले घटक जोडले जातात.

💉 ऑपरेशनचा प्रत्यक्ष खर्च vs रुग्णाला आकारलेले बिल

उदाहरण 1 : साधे अपेंडिक्स ऑपरेशन

👉 नफा : 400% पेक्षा जास्त

🩺 “अनावश्यक ऑपरेशन” : सर्वात मोठा घोटाळा

सर्वाधिक गैरवापर होणारी ऑपरेशन्स

1. C-Section (गरज नसताना)
2. Gall Bladder Surgery
3. Hysterectomy (गर्भाशय काढणे)
4. Spine Surgery
5. Knee Replacement
6. Angioplasty
7. Tonsil Surgery (मुलांमध्ये)

📌 Indian Medical Ethics Studies नुसार :

ग्रामीण व निमशहरी भागात 30–40% शस्त्रक्रिया वैद्यकीयदृष्ट्या टाळता येण्यासारख्या असतात.

🧠 भीती : ऑपरेशन मार्केटिंगचे सर्वात मोठे हत्यार

रुग्णाला सांगितले जाते —

• “आज नाही केलं तर धोका आहे”
• “जिवावर बेतू शकतं”
• “औषधांनी उपयोग नाही”

👉 दुसऱ्या मताची (Second Opinion) संधीच दिली जात नाही.

🔪 ऑपरेशन साहित्य : एकदा वापरायचे, अनेकदा बिलात

❗ अनेकदा एकदाच वापरलेले साहित्य अनेक रुग्णांच्या बिलात दाखवले जाते.

❤️ Life Saving Surgeries : जीव वाचवणे की लूट?

Angioplasty / Bypass

• प्रत्यक्ष खर्च : ₹1.2 – ₹1.5 लाख
• रुग्णाला बिल : ₹4 – ₹8 लाख

Stent Reality

• उत्पादन खर्च : ₹2,000 – ₹5,000
• विक्री किंमत : ₹30,000 – ₹1,50,000

👉 नफा 10 ते 30 पट

👥 शस्त्रक्रिया शोषण साखळी (Operation Exploitation Chain)

1. कॉर्पोरेट रुग्णालय व्यवस्थापन
2. सर्जनवर टार्गेट प्रेशर
3. इन्शुरन्स कंपन्या
4. मेडिकल उपकरण उत्पादक
5. दलाल / रेफरल एजंट
6. कमकुवत नियमन व्यवस्था

👉 रुग्ण = निर्णय प्रक्रियेतून पूर्णपणे बाहेर

📊 संशोधनातून काय निष्कर्ष निघतात?

• ऑपरेशनची गरज वैज्ञानिक नसून आर्थिक ठरते
• उपचार मार्ग (Conservative Treatment) लपवले जातात
• ICU व ऑपरेशन हे सर्वाधिक नफ्याचे केंद्र
• भीती, अज्ञान, वेळेचा दबाव = शोषणाचे सूत्र

🛡️ रुग्ण आणि नातेवाईकांनी काय करावे?

1. Second Opinion घ्या (अनिवार्य)
2. ऑपरेशनचे लिखित कारण मागा
3. पर्यायी उपचार आहेत का विचारून घ्या
4. बिलाचे घटक तपासा
5. शक्य असल्यास सरकारी रुग्णालयाचा विचार करा

❓ वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)

Q1. डॉक्टर ऑपरेशन जबरदस्तीने करू शकतात का?
➡️ कायदेशीर नाही, पण भीतीद्वारे अप्रत्यक्ष दबाव टाकला जातो.

Q2. सगळेच ऑपरेशन चुकीचे असतात का?
➡️ नाही. पण अनावश्यक ऑपरेशन ही मोठी समस्या आहे.

Q3. दुसरे मत घेणे डॉक्टरांना आवडत नाही का?
➡️ नैतिक डॉक्टर नेहमीच Second Opinion ला प्रोत्साहन देतात.

📝 निष्कर्ष : शस्त्रक्रिया म्हणजे सेवा, सौदा नव्हे

ऑपरेशन हे जीव वाचवण्यासाठी असते,
ते कर्जात ढकलण्यासाठी नसते.

👉 रुबी हॉल क्लिनिकची बातमी ही एक इशारा आहे.
👉 प्रश्न रुग्णालयाचा नाही, प्रणालीचा आहे.

✊ माहिती हाच बचाव आहे.
प्रश्न विचारणे हाच प्रतिकार आहे.

Read more >>>>>>

रुबी हॉल हॉस्पिटलमध्ये गंभीर गैरप्रकाराचा आरोप

Rubby Hall Clinic च्या बातमीपलीकडे : एक वास्तव!

About The Author

Dr.Nitin Pawar

Dr. Nitin Pawar is a journalist, social analyst and editor at Satyashodhak Blog. He writes on democracy, social justice, rural Maharashtra and political analysis with reformist perspective.

See author's posts