Taxation विषयक अधिक सखोल मुद्दे !

Taxation More Imformation

दिनांक १६ जुलै २०२५ | लेख |

Taxation : “शेअर बाजारातील कर प्रणाली” (Taxation in Stock Market) या विषयावर फक्त STCG, LTCG, Dividend Income आणि ITR Forms यांच्यापेक्षा खूप अधिक सखोल माहिती देत आहोत. खाली मी Taxation विषयी १५+ महत्वाचे मुद्दे सूचीबद्ध केले आहेत जे मागिल लेखात आहेत.

🔍 Taxation विषयक अधिक सखोल मुद्दे

✅ 1. Loss Carry Forward आणि Set-Off कसे करायचे?

👉 Short Term Loss → STCG आणि LTCG वर Set-Off करता येतो

👉 Long Term Loss → फक्त LTCG वरच Set-Off करता येतो

👉 हे Loss पुढील 8 वर्षांपर्यंत Carry Forward करता येतात
(उपलब्ध असल्यास ITR Schedule CFL मध्ये भरावे लागते)

✅ 2. Intraday Trading Income वर कर कसा लागतो?

👉 Intraday ट्रेडिंग मधील उत्पन्न हे “Business Income” मानले जाते

👉 त्यामुळे ITR-3 भरावा लागतो

👉 ट्रेडिंग Loss Set-Off करण्यासाठी Books of Accounts ठेवणे बंधनकारक

✅ 3. F&O (Futures & Options) Taxation

• F&O ट्रेडिंग हेही Business Income मध्ये येते

• त्यावर Slab Rate नुसार Tax लागतो

• Audit लागतो का हे देखील Turnover नुसार ठरते

✅ 4. Turnover आणि Tax Audit चा नियम (F&O/Intraday साठी)

👉 F&O Turnover > ₹10 कोटी किंवा Profit < 6% → Tax Audit आवश्यक

👉 CA कडून Books of Accounts ऑडिट करून ITR दाखल करणे बंधनकारक

✅ 5. Tax Harvesting म्हणजे काय?

👉 दरवर्षी ₹1 लाख LTCG exemption वापरण्यासाठी शेअर्स विकणे व लगेच परत खरेदी करणे

👉 Long-Term Tax वाचवण्यासाठी उपयुक्त

✅ 6. Dividend वर TDS:

👉 ₹5000 पेक्षा जास्त Dividend असेल, तर 10% TDS कपात होतो

👉 तुम्ही ITR मध्ये तो Refund म्हणून मागू शकता (Form 26AS मध्ये दिसतो)

✅ 7. Tax Filing साठी Reports

👉 Capital Gain Statement (Zerodha Console / Groww)

👉 AIS (Annual Information Statement)

👉 Form 26AS

👉  Intraday/F&O Profit & Loss Statement

✅ 8. ELSS Mutual Fund करसवलत (Sec 80C)

✅ ELSS Mutual Fund मध्ये गुंतवणूक केल्यास ₹1.5 लाखपर्यंतचा करसवलतीचा लाभ

✅ पण त्यावरही LTCG लागू होतो (₹1 लाखाच्या पुढे 10%)

✅ 9. Bonus Share वर कर :

👉 Bonus Shares विकल्यास Cost of Acquisition → ₹0 असते

👉 त्यामुळे संपूर्ण विक्री रक्कम LTCG/STCG म्हणून करपात्र होते

✅ 10. Rights Issue वर कर:

👉 Rights शेअर्सची खरेदी किंमत समाविष्ट केली जाते

👉 विक्रीच्या वेळी त्यावर LTCG/STCG लागतो

✅ 11. IPO Allotment आणि Taxation

• Listing Gain = STCG

• जर 1 वर्षानंतर विकला तर LTCG

• कोणत्याही IPO मधील लाभांश, Bonus देखील Taxable

✅ 12. International Stocks Taxation (जसे Apple, Google)

• U.S. स्टॉक्स वर मिळणाऱ्या लाभांशावर Double Taxation होतो

• भारतात तो Foreign Income म्हणून दाखवावा लागतो

• DTAA (Double Tax Avoidance Agreement) अंतर्गत काही सवलती मिळू शकतात

✅ 13. Crypto आणि Digital Assets वर कर (2022 नंतर)

👉 30% Flat Tax + 1% TDS

👉  हे शेअर बाजारासारखे नाही, पण अनेक ट्रेडर्स गुंतलेले असल्याने महत्त्वाचे

✅ 14. HUF (Hindu Undivided Family) चा फायदा

👉 शेअर ट्रेडिंगसाठी HUF अकाउंट उघडून स्वतंत्र 2nd PAN वर कर योजना वापरता येते

✅ 15. Rebate under 87A

जर Taxable Income ₹7 लाखांखाली असेल (New Tax Regime), तर LTCG वगळता पूर्ण Rebate मिळते.

अधिक अभ्यासासाठी भेट द्या खालील संकेतस्थळांना•••••

✅1.https://incometaxindia.gov.in – आयकर विभागाचे अधिकृत संकेतस्थळ

2. https://groww.in – Capital Gain Reports साठी उपयुक्त प्लॅटफॉर्म

3. https://console.zerodha.com – Zerodha वापरकर्त्यांसाठी Tax Reports

4. https://cleartax.in – Income Tax Filing आणि Guides साठी

5.https://www.investopedia.com – English मधून जागतिक Taxation साठी चांगले स्रोत

6. https://nseindia.com – शेअर बाजार आणि करसंबंधीनियमांसाठी 

सत्यशोधक न्युज चे या विषयांवरील आणखीन लेख वाचा खालील लिंकवर क्लिक करून ••••• 

Share Market Tax System: शेअर बाजारातील कर प्रणाली (Taxation) – नवशिक्यांसाठी मराठीतून संपूर्ण माहिती

Types Of Share : Blue Chip, Mid Cap, Penny – शेअर्सचे प्रकार आणि कोणता निवडावा?

About The Author

Dr.Nitin Pawar

डॉ. नितीन पवार हे सत्यशोधक ब्लॉगचे संस्थापक आणि संपादक आहेत. ते सामाजिक न्याय, शिक्षण, राजकारण आणि चालू घडामोडींवर धाडसी, विश्लेषणात्मक आणि जमिनीच्या पातळीवरील दृष्टीकोनातून लिहितात.

डॉ. राजकीय पवार सामाजिक प्रश्न, शिक्षण आणि राजकारणावर अभ्यासपूर्ण आणि निर्भीड लेखन करतात.

See author's posts