🌸 वात्सल्य सिंधू फाउंडेशनतर्फे सिद्धार्थ नगरच्या बालचमुंचा शिरूर नगरपरिषदेत अभ्यासदौरा — प्रशासनाची थेट ओळख!

📘 प्रस्तावना

आजच्या डिजिटल युगात मुलांना शालेय शिक्षणाबरोबरच प्रशासन, नागरिक व्यवस्था आणि सामाजिक जबाबदारी याबाबत प्रत्यक्ष अनुभव देणे अत्यंत गरजेचे झाले आहे. या पार्श्वभूमीवर वात्सल्य सिंधू फाउंडेशन, शिरूर यांनी सिद्धार्थ नगर येथील बालचमुंसाठी एक आगळावेगळा उपक्रम राबवला.

या उपक्रमांतर्गत मुलांना शिरूर नगरपरिषद येथे घेऊन जाऊन स्थानिक स्वराज्य संस्थेचे प्रत्यक्ष कामकाज, नागरिक सेवा, निर्णयप्रक्रिया आणि प्रशासनातील जबाबदाऱ्या समजावून देण्यात आल्या.

🏛️ नगरपरिषद म्हणजे काय?

नगरपरिषद ही एक स्थानिक स्वराज्य संस्था आहे जी शहरातील नागरिकांच्या दैनंदिन गरजा, रस्ते, पाणीपुरवठा, आरोग्य, शिक्षण, स्वच्छता इत्यादींचे व्यवस्थापन करते.
या संस्थेच्या प्रमुख अधिकाऱ्यांमध्ये मुख्याधिकारी, अभियंते, आरोग्य अधिकारी, लेखापाल आणि नगरसेवक यांचा समावेश असतो.

🔹 अधिक जाणून घ्या:
👉 https://www.maharashtra.gov.in — महाराष्ट्र शासनाचे अधिकृत संकेतस्थळ
👉 https://pmindia.gov.in/en/government/urban-development/ — भारत सरकारचे नगरविकास मंत्रालय

👩‍🎓 अभ्यासदौर्‍याची ठळक वैशिष्ट्ये

🎒 मुलांची प्रशासनाशी ओळख

सिद्धार्थ नगर मधील बालचमुंना नगरपरिषदेच्या प्रत्येक विभागाची ओळख करून देण्यात आली.
त्यांना दाखविण्यात आले की कसे नागरिकांचे अर्ज, परवाने, कर आकारणी आणि स्वच्छता मोहिमा चालविल्या जातात.

🗣️ मुख्याधिकारी श्री. प्रीतम पाटील सर यांचा संवाद

मुख्याधिकारी आदरणीय श्री. प्रीतम पाटील सर यांनी सर्व मुलांशी संवाद साधत त्यांच्या प्रश्नांची संयमाने उत्तरे दिली.
मुलांनी विचारलेले काही प्रश्न —

• “नगरपरिषद शाळा का चालवते?”
• “रस्त्यावरील कचरा गोळा करण्यासाठी कोण जबाबदार?”
• “आपण नवीन उद्यान कसे मंजूर करता?”

पाटील सरांनी या सर्व प्रश्नांची अत्यंत सोप्या भाषेत आणि कौतुकाने उत्तरे दिली. त्यांनी सांगितले की,

“शहर सुशोभित ठेवणे ही प्रत्येक नागरिकाची जबाबदारी आहे. तुम्ही आजपासूनच ‘स्वच्छ शिरूर’ या मोहिमेचे ब्रँड अॅम्बेसेडर आहात.”

🌿 वात्सल्य सिंधू फाउंडेशनची भूमिका

वात्सल्य सिंधू फाउंडेशन शिरूर ही सामाजिक आणि शैक्षणिक संस्था आहे, जी मुलांच्या सर्वांगीण विकासासाठी कार्यरत आहे.
त्यांचे उद्दिष्ट म्हणजे मुलांना संवेदनशील, जबाबदार आणि समाजाभिमुख नागरिक बनवणे.

या उपक्रमांतर्गत त्यांनी मुलांना शासनयंत्रणेशी संवादाची संधी उपलब्ध करून दिली.
यामुळे मुलांना प्रशासनातील पारदर्शकता, निर्णय प्रक्रिया आणि लोकशाहीचा प्रत्यक्ष अनुभव घेता आला.

📊 आवश्यक माहिती

🧭 शैक्षणिक मूल्य आणि परिणाम

या अभ्यासदौऱ्यामुळे मुलांमध्ये पुढील गोष्टींचा विकास झाला —

1. नागरिक शिक्षणाची जाणीव: लोकशाही, स्वच्छता, करप्रणाली आणि प्रशासन समजले.
2. संवादकौशल्य: त्यांनी वरिष्ठ अधिकाऱ्यांशी संवाद साधण्याचा आत्मविश्वास मिळवला.
3. प्रेरणा: समाजकारण, प्रशासन आणि नेतृत्व क्षेत्रात रस निर्माण झाला.
4. संवेदनशीलता: शहरातील गरिब, कामगार, आणि स्वच्छता कर्मचारी यांच्याबद्दल सहानुभूती निर्माण झाली.

🌐 अधिक निवडक  Free Links (माहितीवर्धक)

• शहरी प्रशासन म्हणजे काय?
  🔗 https://ncert.nic.in/textbook.php — एनसीईआरटी पाठ्यपुस्तकातून स्थानिक स्वराज्य संस्थांबद्दल वाचा.
• बालशिक्षण उपक्रम महाराष्ट्रात
  🔗 https://samagra.education.gov.in/ — समग्र शिक्षण अभियान माहिती.
• शहर विकास आणि नागरिक जबाबदारी
  🔗 https://swachhbharatmission.gov.in — स्वच्छ भारत अभियान संकेतस्थळ.

💬 मुख्याधिकारींचा संदेश

“मुलांनी आज जो अनुभव घेतला, तो त्यांच्या जीवनातील पहिला नागरिक धडा आहे. आपल्या शहरासाठी काम करणाऱ्यांची ओळख मुलांना झाली हीच खरी शिक्षणाची सुरुवात आहे,”
असे मुख्याधिकारी श्री. प्रीतम पाटील यांनी सांगितले.

त्यांनी पुढे असेही सांगितले की,

“शहर सुंदर ठेवण्यासाठी नागरिकांचा सहभाग महत्त्वाचा आहे. प्रत्येकाने आपल्या भागात वृक्षारोपण, स्वच्छता आणि पाण्याची बचत यावर लक्ष द्यावे.”

🌻 पालक आणि शिक्षकांचा अभिप्राय

पालकांनी सांगितले की अशा उपक्रमांमुळे मुलांना शालेय पुस्तकांच्या पलीकडे जाऊन व्यवहारिक ज्ञान आणि समाजाचे भान मिळते.
शिक्षकांनी फाउंडेशनचे कौतुक करताना म्हटले,

“अशा शैक्षणिक भेटीमुळे मुलांचे व्यक्तिमत्त्व सर्वांगीण घडते. हे खरे ‘एक्सपेरिअन्शियल लर्निंग’ आहे.”

🙌 निष्कर्ष

वात्सल्य सिंधू फाउंडेशन शिरूर यांनी राबविलेला हा उपक्रम केवळ एक भेट नव्हे, तर नागरिक जबाबदारीचे वर्गखोलीतील शिक्षण समाजात घेऊन जाण्याचा एक प्रेरक प्रयत्न आहे.

मुलांना शासनाच्या दारात घेऊन जाऊन, लोकशाहीचा प्रत्यक्ष अनुभव देणे म्हणजे उद्याचे जबाबदार नागरिक घडविण्याचा मार्ग मोकळा करणे होय.

🧠 FAQs

1. वात्सल्य सिंधू फाउंडेशनचे उद्दिष्ट काय आहे?
➡️ मुलांचा सर्वांगीण विकास करणे आणि समाजाभिमुख शिक्षणाला प्रोत्साहन देणे.

2. शिरूर नगरपरिषदेतील मुख्याधिकारी कोण आहेत?
➡️ आदरणीय श्री. प्रीतम पाटील सर हे सध्या मुख्याधिकारी पदावर कार्यरत आहेत.

3. अशा अभ्यासदौर्‍याचे फायदे कोणते?
➡️ मुलांना प्रशासन, लोकशाही आणि नागरिक कर्तव्यांविषयी प्रत्यक्ष अनुभव मिळतो.

4. नागरिक प्रशासन शिकवण्यासाठी कोणती शासकीय साधने उपलब्ध आहेत?
➡️ https://ncert.nic.in आणि https://samagra.education.gov.in या संकेतस्थळांवर भरपूर शैक्षणिक संसाधने उपलब्ध आहेत.

Read more>>>>>

शिरुर नगरपालिका निवडणुक 2025 : बुद्धिजीवींचे चिंताजनक मौन ?

वंचितांच्या राजकीय चळवळीच्या संघर्षाचा दस्तऐवज वंचितांचे राजकारण : एक मुक्त चिंतन – ज. वि. पवार

शिरुर नगरपालिका निवडणूक 2025 : मतदारांमधील मानसिक गुलामगिरी कायम राहणार?

About The Author

Dr.Nitin Pawar

Dr. Nitin Pawar is a journalist, social analyst and editor at Satyashodhak Blog. He writes on democracy, social justice, rural Maharashtra and political analysis with reformist perspective.

See author's posts