🌼 दिवाळीत आरोग्यदायी फराळ कोणता?

(Healthy Diwali Snacks in Marathi)

शिरुर,दिनांक १५ ऑक्टोबर | लेख|

” दिवाळीत आरोग्यदायी फराळ कोणता? : दिवाळीत फराळाची चव आणि आरोग्य दोन्ही जपायचं आहे का? जाणून घ्या आरोग्यदायी फराळाचे ७ उत्तम पर्याय — चिवडा, लाडू, चकली, तिळ-गूळ बाईट्स आणि बेक शंकरपाळे — हे सगळं चविष्ट आणि हेल्दी!”

✨ दिवाळी आणि फराळाचा सोहळा

दिवाळी म्हटली की आपल्या डोळ्यांसमोर उजळून निघतात — दिव्यांची रांगोळी, फटाक्यांचा आवाज, आणि सगळ्यात महत्त्वाचं म्हणजे — चिवडा, लाडू, करंजी, अनारसे, चकली, शंकरपाळे!पण आजच्या धावपळीच्या युगात, आरोग्य हाच खरा दिवा आहे.

म्हणूनच प्रश्न उभा राहतो —
👉 “दिवाळीत चवही टिकवायची आणि आरोग्यही जपायचं, तर फराळात नेमकं काय खावं?”

🩺 पारंपरिक फराळ आरोग्यदायी का नाही?

आपले पारंपरिक फराळ पदार्थ तुपात तळलेले, साखरयुक्त आणि मैद्याचे असतात.
त्यामुळे —

• वजन वाढते,
• कोलेस्टेरॉल वाढतो,
• पचन मंदावते,
• आणि मधुमेह, हृदयरोग यांची शक्यता वाढते.

म्हणूनच, आता गरज आहे — आरोग्यदायी पर्यायांची!

🥣 दिवाळीसाठी आरोग्यदायी फराळाचे पर्याय

1️⃣ भाजलेल्या पोह्यांचा चिवडा

तळण्याऐवजी पोहे कोरडे भाजून घ्या. त्यात शेंगदाणे, बदाम, खोबरे, मोहरी, कढीपत्ता, थोडे हळद-मिठ टाकून चविष्ट चिवडा तयार करा.
✔️ फायदा: तेल कमी, फायबर जास्त, पचनास हलका.

2️⃣ ओट्स लाडू / डाळींचे लाडू

तूप व साखरेऐवजी खजूर, अंजीर किंवा गूळ वापरा.
ओट्स, तिळ, डाळी, सुकामेवा आणि थोडेसे तूप मिसळून स्वादिष्ट लाडू तयार करा.
✔️ फायदा: लो ग्लायसेमिक इंडेक्स, ऊर्जा टिकवून ठेवतो.

3️⃣ बेक केलेले शंकरपाळे व चकली

तेलात तळण्याऐवजी air fryer किंवा oven मध्ये बेक करा.
बेसन किंवा रवा वापरून, त्यात मेथी पूड, तिळ, ओवा यांचा वापर करा.
✔️ फायदा: फॅट कमी, पचनासाठी योग्य.

4️⃣ मखाणा (Fox Nuts) लाडू व चिवडा

मखाणे भाजून त्यात खजूर, गूळ, आणि तूप मिसळून लाडू बनवा.
किंवा कोरड्या मखाण्यांचा चिवडा — मीठ, मिरची व हळद टाकून तयार करा.
✔️ फायदा: उच्च प्रोटीन, अँटीऑक्सिडंट गुणधर्म.

5️⃣ तिळ-गूळ बार (Energy Bites)

तिळ आणि गूळ हे दोन्ही शरीराला उष्णता आणि ऊर्जा देतात.
या बाइट्स मध्ये काजू, बदाम, सुके खोबरे घालून तयार करा.
✔️ फायदा: हिवाळ्यात शरीराचे रक्षण, लोखंडयुक्त.

6️⃣ मुगडाळीचे चवदार लाडू

भाजलेल्या मुगडाळीच्या पिठात गूळ आणि तूप वापरा.
✔️ फायदा: प्रोटीनयुक्त, वजन कमी करणारा.

7️⃣ फळांचा फराळ पर्याय

दिवाळीत सुकामेवा व ताज्या फळांचा प्लेट बनवा.
✔️ फायदा: नैसर्गिक साखर, व्हिटॅमिन्स व मिनरल्सने भरपूर.

🧘 आरोग्यदायी फराळ करताना लक्षात ठेवायच्या गोष्टी

1. तूप आणि तेलाचं प्रमाण नियंत्रित ठेवा.
2. साखरेऐवजी गूळ किंवा खजूर वापरा.
3. तळण्याऐवजी भाजणे किंवा बेक करणे निवडा.
4. सर्व पदार्थ एकाच दिवशी खाऊ नका.
5. लहान मुलं आणि वृद्ध यांच्यासाठी हलका फराळ ठेवा.
6. पाणी आणि भाज्यांचं सेवन वाढवा.

🌿 पारंपरिक चवीत नवा ट्विस्ट

दिवाळीचा आनंद फक्त तोंडाला नाही, मनालाही मिळायला हवा.
म्हणून मॉडर्न हेल्दी फराळ ही नवीन परंपरा करा —

• ओट्स-डाळींचा लाडू,
• बेक केलेली चकली,
• आणि खजूर-तिळाचा बाईट —
  हे सगळं तितकंच चविष्ट, पण अधिक आरोग्यदायी!

💡 निष्कर्ष

दिवाळी ही प्रकाशाची, आनंदाची आणि आरोग्याची सण आहे.
खरं तर, “फराळ” म्हणजे केवळ खाणं नव्हे तर शेअरिंगचा आनंद.
म्हणून या दिवाळीत ठरवा —
🌸 “स्वतःसाठी आणि आपल्या प्रियजनांसाठी, आरोग्यदायी फराळच करायचा!

🔗 उपयुक्त Links:

• https://www.nhp.gov.in/ — भारत सरकारचं आरोग्य पोर्टल
• https://www.fssai.gov.in/ — आरोग्यदायी अन्न मार्गदर्शन
• https://www.fitindia.gov.in/ — फिट इंडिया मूव्हमेंट
• https://www.india.gov.in/topics/health-family-welfare

About The Author

Dr.Nitin Pawar

Dr. Nitin Pawar is a journalist, social analyst and editor at Satyashodhak Blog. He writes on democracy, social justice, rural Maharashtra and political analysis with reformist perspective.

See author's posts