Contents
राजमाता जिजाऊ यांची 428 वी जयंती|कोळगाव डोळस ग्रामपंचायतीकडून दुर्लक्ष झाल्याची धक्कादायक माहिती?
दिनांक 12 जानेवारी 2026|प्रतिनिधी|
” कोळगाव डोळस गावातील ग्रामपंचायत कार्यालयात १२ जानेवारी २०२६ रोजी राजमाता जिजाऊ यांची ४२८ वी जयंती साजरी न झाल्याचा धक्कादायक प्रकार समोर आला आहे. संपूर्ण महाराष्ट्रात जयंती उत्साहात साजरी होत असताना, ग्रामपंचायतीकडून झालेल्या दुर्लक्षामुळे नागरिकांमध्ये तीव्र नाराजी व्यक्त होत आहे. या बातमीत कायदेशीर तरतुदी, प्रशासकीय जबाबदाऱ्या, ग्रामस्थांच्या प्रतिक्रिया आणि नागरिकांना उपलब्ध असलेले उपाय यांचा सविस्तर आढावा घेण्यात आला आहे.”
महाराष्ट्राचे आराध्य दैवत छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्या संस्कारमूर्ती राजमाता जिजाऊ यांची ४२८ वी जयंती आज, १२ जानेवारी २०२६ रोजी संपूर्ण राज्यात मोठ्या उत्साहात साजरी करण्यात आली. शाळा, महाविद्यालये, शासकीय कार्यालये, सामाजिक संस्था आणि विविध संघटनांनी राजमाता जिजाऊ यांच्या प्रतिमेस पुष्पहार अर्पण करून अभिवादन केले. मात्र याच दिवशी गाव कोळगाव डोळस येथील ग्रामपंचायत कार्यालयाने या जयंतीकडे पूर्णपणे दुर्लक्ष केल्याचा धक्कादायक प्रकार समोर आला आहे.
स्थानिक नागरिकांच्या म्हणण्यानुसार, ग्रामपंचायत कार्यालयात राजमाता जिजाऊ यांची प्रतिमा ठेवण्यात आली नव्हती. सकाळपासून दुपारपर्यंत ना प्रतिमा पूजन झाले, ना पुष्पहार अर्पण करण्यात आला. विशेष म्हणजे या दिवशी ग्रामपंचायत कार्यालयात सरपंच तसेच ग्रामसेवक दोघेही उपस्थित नव्हते. महामातांच्या जयंतीदिनी साधे औपचारिक अभिवादनही न होणे, यामुळे गावात तीव्र नाराजी व्यक्त करण्यात येत आहे.
राजमाता जिजाऊ या केवळ ऐतिहासिक व्यक्तिमत्त्व नसून त्या मातृत्व, संस्कार, राष्ट्रनिष्ठा आणि सामाजिक जबाबदारीचे प्रतीक मानल्या जातात. छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या जीवनावर त्यांच्या संस्कारांचा खोल प्रभाव होता. त्यामुळेच महाराष्ट्रात त्यांची जयंती ही केवळ धार्मिक किंवा सांस्कृतिक कार्यक्रम न राहता सामाजिक आणि शासकीय पातळीवरही महत्त्वाची मानली जाते.
कायदा काय सांगतो?
शासनाच्या सर्वसाधारण परिपत्रकांनुसार आणि प्रशासकीय परंपरेनुसार, महापुरुषांच्या जयंती व पुण्यतिथी शासकीय व निमशासकीय कार्यालयांमध्ये साजऱ्या करणे अपेक्षित असते. महाराष्ट्र नागरी सेवा (वर्तणूक) नियम तसेच महाराष्ट्र जिल्हा परिषद व पंचायत समिती अधिनियम, १९६१ अंतर्गत ग्रामपंचायत प्रशासनावर सार्वजनिक भावना जपण्याची आणि सामाजिक सलोखा राखण्याची जबाबदारी आहे. तसेच, ग्रामपंचायत ही स्थानिक स्वराज्य संस्था असल्याने, शासनाने घोषित केलेल्या महत्त्वाच्या दिनांचे औपचारिक पालन करणे हे त्यांचे नैतिक व प्रशासकीय कर्तव्य मानले जाते.
जरी “सर्व कार्यालयांमध्ये जयंती साजरी करणे बंधनकारक” असा एकच स्पष्ट शब्दांतला स्वतंत्र कायदा नसला, तरी सामान्य प्रशासन विभागाकडून वेळोवेळी महापुरुषांच्या जयंती संदर्भात मार्गदर्शक सूचना व परिपत्रके काढली जातात. त्या सूचनांचे पालन न करणे हे प्रशासकीय दुर्लक्ष आणि कर्तव्यातील कसूर म्हणून पाहिले जाऊ शकते. अशा प्रकरणांमध्ये वरिष्ठ प्रशासनाकडून चौकशी होऊ शकते.
कोळगाव डोळस येथील या प्रकारामुळे ग्रामस्थांमध्ये प्रश्न उपस्थित झाले आहेत. “जर ग्रामपंचायतच आपल्या महापुरुषांच्या स्मृतींचा आदर ठेवणार नसेल, तर पुढील पिढीसमोर काय संदेश जाईल?” असा सवाल अनेक नागरिक करत आहेत. काही सामाजिक कार्यकर्त्यांनी याबाबत तालुका प्रशासनाकडे लेखी तक्रार देण्याची तयारी दर्शवली आहे.
या घटनेमुळे ग्रामपंचायत प्रशासनाने यावर खुलासा करावा, तसेच भविष्यात अशा प्रकारची पुनरावृत्ती होऊ नये यासाठी ठोस कार्यपद्धती आखावी, अशी मागणी ग्रामस्थांकडून होत आहे. राजमाता जिजाऊ यांचा सन्मान हा केवळ औपचारिक कार्यक्रम नसून तो महाराष्ट्राच्या संस्कृतीचा आणि स्वाभिमानाचा भाग आहे, अशी भावना गावकऱ्यांतून व्यक्त होत आहे.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)
प्र. १ : राजमाता जिजाऊ यांची जयंती कधी साजरी केली जाते?
उ. दरवर्षी १२ जानेवारी रोजी राजमाता जिजाऊ यांची जयंती साजरी केली जाते.
प्र. २ : ग्रामपंचायतींना जयंती साजरी करणे बंधनकारक आहे का?
उ. थेट एकच कायदा नसला, तरी शासनाच्या परिपत्रकांनुसार व प्रशासकीय परंपरेनुसार महापुरुषांच्या जयंती साजऱ्या करणे अपेक्षित आहे.
प्र. ३ : जयंती न साजरी केल्यास काय कारवाई होऊ शकते?
उ. वरिष्ठ प्रशासनाकडून चौकशी, कारणे दाखवा नोटीस किंवा प्रशासकीय कारवाई होऊ शकते.
प्र. ४ : नागरिकांनी अशा प्रकारात काय करावे?
उ. तालुका प्रशासन, पंचायत समिती किंवा जिल्हा परिषदेकडे लेखी तक्रार करता येते.
अधिक वाचनासाठी :
- https://www.maharashtra.gov.in
- https://rdd.maharashtra.gov.in
- https://www.india.gov.in
- https://zpgov.in
(वरील लिंक माहितीपर व शासकीय संकेतस्थळे असून नागरिकांच्या संदर्भासाठी दिल्या आहेत.)
Read more>>>>>
महाराष्ट्रातील बहुजन समाज: इतिहास, सद्यस्थिती आणि भवितव्य
भ्रष्टाचाराचं खरं अर्थकारण : महाराष्ट्रातील ग्रामीण वास्तव
About The Author
